2026 | Single Market 2.0 voor e-commerce

De Europese interne markt functioneert juridisch, maar niet operationeel als één markt voor e-commerce. Bedrijven worden geconfronteerd met fragmentatie in consumentenrecht, logistiek- en verpakkingsverplichtingen (EPR), toezicht en handhaving. Dit leidt tot hoge regeldruk, juridische onzekerheid en concurrentienadelen, met name voor in Nederland opererende e-commerce bedrijven.

De expertgroep onderzoekt deze knelpunten vanuit de praktijk en werkt toe naar een position paper met concrete en uitvoerbare beleidsoplossingen, bedoeld als input voor:

• het nieuwe Nederlandse kabinet,
• de Nederlandse inzet bij relevante Europese wetgevingsdossiers,
• de Nederlandse regeldrukagenda, en
• het versterken van de weerbaarheid en concurrentiekracht van de e-commerce sector in Nederland en Europa.

De deelvragen die we behandelen aan de hand van de hoofdvraag zijn:

• Welke concrete verschillen in regelgeving, interpretatie en handhaving binnen de EU vormen in de praktijk de grootste belemmeringen voor schaalbare (cross-border) e-commerce, en hoe raken deze zowel e-commerce spelers in Nederland als Europa?
• In hoeverre leiden nationale koppen en uiteenlopende toezichtpraktijken tot een ongelijk speelveld binnen Nederland en tussen EU-lidstaten, en welke economische en operationele gevolgen heeft dit voor bedrijven?
• Welke rol speelt de stapeling van digitale regelgeving (DSA, DMA, AI Act, GDPR) bij het creëren van rechtsonzekerheid voor e-commerceplatforms?
• Welke vormen van Europese harmonisatie en vereenvoudiging van regels zijn noodzakelijk en haalbaar om regeldruk structureel te verlagen, zonder afbreuk te doen aan consumentenbescherming en duurzaamheidsdoelen?
• Hoe kan een gelijk speelveld worden gecreëerd tussen EU- en niet-EU-spelers op de Europese e-commercemarkt?
• Welke concrete beleidskeuzes kan Nederland nationaal én in Brussel maken om de interne markt voor e-commerce beter te laten functioneren en de weerbaarheid en concurrentiekracht van bedrijven te versterken?

Onderzoeksaanpak:

• Inventarisatie van concrete voorbeelden bij nationale en internationale e-commerce bedrijven
• Vergelijking van nationale interpretaties, toezicht- en handhavingspraktijken
• Beleidsanalyse op EU- en nationaal niveau, inclusief lopende en aangekondigde regelgeving
• Formuleren van concrete, uitvoerbare beleidsopties en aanbevelingen
• Oplevering van een breed gedragen position paper gericht op kabinet en EU-inzet

1. BTW-complexiteit en administratieve lasten
Grensoverschrijdende retailers moeten navigeren door uiteenlopende nationale BTW-systemen, elk met eigen registratie-eisen en nalevingsprocedures. Hoewel het "VAT in the Digital Age" (ViDA)-pakket een stap vooruit is, blijven de administratieve lasten — met name voor het midden- en kleinbedrijf (mkb) — aanzienlijk. 

2. Douane en kleine pakketjes
Het huidige douanesysteem is onvoldoende toegerust voor de uitdagingen van e-commerce, met name voor kleine pakketjes van niet-conforme aanbieders buiten de EU. Ondanks meer controles is de algehele EU-prestatie op productnaleving achteruitgegaan door de explosieve groei van e-commerce-importen. Vanaf juli 2026 geldt een EU-douaneheffing van €3 op zendingen onder €150. 

3. Uiteenlopende nationale handhaving en regelgeving
Lidstaten interpreteren en handhaven EU-regels verschillend, waardoor nationale barrières blijven bestaan of zelfs worden gecreëerd. Bedrijven moeten nog steeds landspecifieke websites bouwen en nationale entiteiten oprichten om in andere lidstaten actief te zijn. 

4. Productetikettering en -labeling
Verplichte fysieke etiketten in tot 24 talen vertragen markttoegang met 6 tot 12 maanden en brengen hoge kosten met zich mee. Digitale alternatieven (zoals het Digital Product Passport) missen nog juridische erkenning als geldige vervanging. 

5. Extended Producer Responsibility (EPR)-regelingen
Meer dan 100 verschillende nationale EPR-regelingen dwingen mkb-bedrijven om zich in elke lidstaat apart te registreren en te rapporteren. Dit proces kan tot 100 dagen duren en €8.000 per land per jaar kosten. 

6. Fragmentatie van betalingssystemen
Het Europese betalingslandschap is sterk gefragmenteerd. Lokale betaalmethoden (zoals iDEAL in Nederland, Klarna in Duitsland) zijn dominant, maar interoperabiliteit ontbreekt. Sterke klantauthenticatie (SCA) creëert extra wrijving bij legitieme transacties. 

7. Ongelijk speelveld: EU vs. niet-EU spelers
EU-regels maken het soms makkelijker voor niet-EU-spelers om op de Europese markt te opereren dan voor EU-gevestigde bedrijven, wat het gelijke speelveld verstoort. 

8. Regelgeving rondom AI en nieuwe technologieën
De huidige consumentenbeschermingsrichtlijnen zijn onvoldoende aangepast aan AI-gedreven personalisatie, geautomatiseerde contracten en nieuwe digitale omgevingen. Dit creëert rechtsonzekerheid voor e-commerce spelers. 

9. Territoriale leveringsbeperkingen (geo-blocking)
Ondanks de Geo-blocking Verordening bestaan er nog steeds beperkingen op grensoverschrijdende leveringen, mede door uiteenlopende technische standaarden en nationale vereisten. Ook producenten producenten of leveranciers leggen beperkingen op aan hun afnemers, die daardoor alleen in een bepaald geografisch gebied producten kunnen inkopen.

10. Overlappende en complexe digitale regelgeving
De stapeling van regels (DSA, DMA, AI Act, GDPR, NIS2, etc.) creëert overlappende verplichtingen en rechtsonzekerheid, met name voor cross-border platforms. Dit remt innovatie en investeringen.

Voor deze expertgroep zoeken we legal counsels, heads of regulatory affairs en public affairs professionals van nationale en internationale e-commercebedrijven, retailers en marktplaatsen die bij voorkeur cross-border actief zijn. Daarnaast zoeken we vertegenwoordigers van nationale toezichthouders, zoals de ACM, en beleidsmakers en inhoudelijke experts op het gebied van de Europese interne markt en digitale regelgeving, bijvoorbeeld vanuit ministeries, kennisinstellingen of de academische wereld.